O anuncio do peche da escola unitaria de Taboadela pon de manifesto o impacto dos cambios sociolóxicos e da xestión educativa no rural orensán.
Esta decisión da Xunta de Galicia reabre un tenso debate sobre o futuro dos servizos públicos nos municipios do interior.
O debate tras o peche da escola unitaria de Taboadela
A desaparición destes centros educativos reflicte unha dinámica complexa. As zonas urbanas concentran cada vez máis alumnado e recursos. Mentres tanto, moitos núcleos rurais perden servizos clave. Diversas voces locais sinalan que esta perda supón un duro golpe para a vida e o desenvolvemento do concello.
Porén, a situación en Taboadela presenta matices específicos. O alcalde do municipio, Álvaro Vila, rexeita que o peche responda a unha falta de poboación infantil. Segundo o rexedor, o concello conta con 12 nenos en idade escolar entre os 3 e os 5 anos. Ademais, a poboación do municipio medrou nos últimos sete anos de 1.417 a 1.495 habitantes, malia rexistrarse preto de 230 falecementos no mesmo período.
O principal problema radica nas novas necesidades conciliadoras das familias. Na meirande parte dos fogares traballan ambos proxenitores. Por iso, os pais precisen horarios amplos, entre as 8.00 e as 17.00 horas. O Concello implantou a recollida temperá e o reforzo escolar. Con todo, a Consellería de Educación non autoriza o servizo de comedor nas escolas unitarias. Sen este servizo esencial, moitas familias optan por escolarizar os seus fillos noutros centros. «Educación, a pesares dos nosos esforzos, non autoriza comedor nas escolas unitarias», explicou o rexedor local.
A esta dificultade súmase un clima de enfrontamento político. Traballadores vinculados ao centro denunciaron campañas de desinformación por parte da oposición municipal. Segundo estas versións, espalláronse falsidades entre a veciñanza para desmotivar a matriculación de alumnos. «Persoas concretamente da oposición a este Goberno municipal falaron pestes da escola… intentando que os pais e nais non matriculasen no centro aos seus cativos», sinalou un traballador da unitaria.
Os servizos públicos no rural
Máis alá das cifras e do rendemento económico, diversos colectivos reclaman blindar o mantemento de servizos públicos no rural aínda que sexan deficitarios ou non acaden os rátios mínimos. Garantir aulas, transporte e comedores nas zonas periféricas é imprescindible para asentar poboación e fixar novas familias no territorio. Sen un investimento público constante que priorice a cohesión social fronte ao criterio puramente cuantitativo, a fenda entre as vilas e o medio rural continuará medrando de forma irreversible.
O caso de Taboadela evidencia os desafíos da educación rural en Ourense. A falta de servizos adaptados á conciliación e as tensións políticas locas aceleran o fin das escolas unitarias.