Relato breve de Hugo Javier Freitas. Historiador e profesor de Historia en Bos Aires (Arxentina).
(Versión adaptada en galego)
Xesús, primeiro día da viaxe
Non sabía se era de madrugada ou aínda de noite. Só sabía que xa estaba no medio do mar, cada vez máis lonxe da súa casa. Todo era escuridade, e o silencio cortábase a anacos co son da chuvia, miúda e copiosa, mesturada co vento.
O tempo parecía unha materia espesa, sen bordos. Xesús respiraba amodo, coma se o aire fose alleo e houbese que pedirlle permiso. Estaba deitado e arrimado contra un costado, incómodo, ansioso, canso.
O bote non estaba na auga: estaba pendurado. Sabíao pola maneira en que rinchaba o casco cada vez que o barco se movía, por aquel vaivén mínimo que lle subía desde a madeira ata as costelas. Ás veces o metal dos ganchos xemía, e entón encollíaselle o estómago, temendo que alguén o estivese baixando.
Non era valentía. Era Necesidade
Metérase alí cando o porto aínda tiña luces e voces. Pasara preto de homes con gorra, de mulleres cargadas con vultos, de nenos demasiado quietos, e aprendera a camiñar coma se tivese dereito. Non era valentía. Era necesidade. E a necesidade ensina axiña o disimulo.
Ao principio parecéralle simple: subir, buscar un recuncho, aguantar. Pero a primeira hora convertéuselle nunha confesión. A madeira do bote cheiraba a sal vella, a pintura húmida e a corda mollada. Doíalle as costas de estar encurvado, e doíalle, sobre todo, o medo: ese medo compacto que se instala no corpo coma unha pedra no zapato e xa non deixa andar ben.
No peto levaba unha foto dobrada. Tocáraa tantas veces que o papel xa amolecera polos bordos. Non quería mirala alí, na escuridade, por medo a que aquel rostro se lle volvese reproche. Aínda así, meteu dous dedos no peto e rozouna apenas, coma para lembrar que algo da súa vida anterior seguía existindo.
Escoitou pasos fóra. Non eran pasos de pasaxeiros. Eran pasos firmes, de traballo. Quedaron preto, sobre a cuberta. Alguén falou. A frase chegou rota, pero Xesús entendeu unha palabra solta, unha soa: stowaway. Non a comprendeu de todo, pero sentiuna coma se fose o seu nome verdadeiro.
Primeiro madeira, logo corda e logo escuridade
Quedou inmóbil. Respirou polo nariz, sen facer ruído. O bote, por sorte, tiña un oco entre o banco e o costado onde conseguira meter o seu corpo aínda pequeno. Se alguén asomaba a cabeza, ía ver primeiro madeira, logo corda, logo escuridade.
Os pasos afastáronse. Xesús soltou o aire moi amodo. Arriba, o barco seguía coa súa vida; abaixo, el era un segredo. O buque, indiferente, continuaba a abrirse paso no mar.
Foi entón cando soubo que xa non había volta atrás.
A primeira dor verdadeira chegoulle ao estómago. Non era fame aínda. Era o anuncio.
Acomodouse o mellor que puido. Fóra, o vento coábase pola boca do bote e batíalle na cara con pequenas refoladas xeadas. Era comezos de xaneiro e facía frío. Nalgún momento, sen querer, pechou os ollos.
Soñou cun camiño de terra. Cunha lúa pálida. Co seu pai fumando na porta da casa. Soñou tamén cun home que camiñaba uns pasos por diante. Non sabía quen era, pero o soño deixoulle no peito unha certeza: a viaxe sempre comeza antes de que un suba ao barco.
Un golpe brusco espertouno.
—Ei! —dixo unha voz.
A partir de aí, todo foi medo, preguntas e unha tentativa desesperada por parecer máis vello, máis forte, máis necesario do que era.
—Idade?
—Catorce —mentiu Xesús, sen cálculo. Necesitaba soar útil.
Non pedía compaixón. Pedía sitio. Un lugar mínimo desde o que seguir existindo.
Cando por fin escoitou aquel “Ben. Xa estás”, a frase caeu sobre el coma unha pedra tranquila. Non era un perdón. Nin sequera era unha acollida. Era, simplemente, un feito.
Xesús tapouse como puido. E por primeira vez desde que se escondera no salvavidas, entendeu algo con precisión:
non partira para chegar.
Partira para comezar.